İçeriğe geç
DoğalTaşlarım

Doğal Taş Takılar

Bir taşın hangi takıya uygun olduğunu rengi, anlamı veya fiyatı belirlemez — o takının maruz kaldığı aşınma belirler. Yüzük gün boyunca her yüzeye çarpar, bileklik sürekli sürtünür, kolye ise neredeyse hiç temas etmez. Bu yüzden aynı taş bir takıda yıllarca dayanırken diğerinde birkaç ayda matlaşır.

Takı Türleri

Tek Kural: Aşınma

Havadaki tozun büyük kısmı kuvarstır ve kuvarsın Mohs sertliği 7'dir. Bunun altındaki bir taş, üzerindeki tozu silmekle bile mikro çizikler alır. Gemolojide 7 sayısının “günlük kullanıma uygunluk” sınırı sayılması bu yüzdendir.

Ama sertlik tek başına yetmez. Tokluk ayrı bir özelliktir: sertlik çizilmeye, tokluk kırılmaya direnç demektir. Zümrüt sertlik ölçeğinde yüksektir ama içindeki doğal çatlaklar nedeniyle çarpınca kırılabilir. Yeşim tam tersidir — daha yumuşaktır ama lifli yapısı sayesinde olağanüstü toktur ve bu yüzden binlerce yıldır balta ve alet yapımında kullanılmıştır.

Pratik sonuç: yüzük ve bileklikte hem sert hem tok taşlar (akik, oniks, kaplan gözü, safir, yeşim) uzun ömürlüdür. Kolyede ise bu kısıt neredeyse tamamen ortadan kalkar.

Tesbih

33 taş tesbih tanesi olarak kullanılıyor.

Tesbih Türkiye'de kendi terminolojisi ve gelenekleri olan ayrı bir alan olduğu için iki ayrı rehberde ele alınıyor: hangi taşın tesbihe uygun olduğu ve tane sayılarının ne anlama geldiği.

Sık Sorulan Sorular

Hangi doğal taş hangi takıya uygun?

Belirleyici olan renk veya anlam değil, taşın Mohs sertliği ile takının maruz kaldığı aşınmadır. Yüzük en çok aşınan takıdır ve Mohs 7 altı taş önerilmez. Bileklik ikinci sıradadır ve yine 7 eşiği geçerlidir. Kolye ise neredeyse hiç sürtünmeye maruz kalmaz; selenit, kehribar ve malakit gibi yumuşak taşlar kolyede güvenle kullanılır.

Doğal taş takı gerçek mi nasıl anlaşılır?

Doğal taş oda sıcaklığına göre serin hissettirir ve yavaş ısınır; plastik hemen ısınır. Büyüteçle bakıldığında yuvarlak hava kabarcıkları görülüyorsa malzeme camdır. Dizilerde tanelerin kusursuz aynı olması üretilmiş malzemeye işaret eder — doğal taşta desen ve renk her tanede farklıdır.

Doğal taş takı suya girer mi?

Taşa bağlıdır. Kuvars ailesi (akik, ametist, sitrin, kaplan gözü) suya dayanıklıdır. Firuze, malakit, lapis lazuli, selenit, havlit ve inci gözenekli olduğu için su, sabun ve parfümle kalıcı hasar görür. Elastik ipli dizilerde ip her durumda suyla ömrünü kısaltır.

Doğal taş bileklik hangi kola takılır?

Geleneksel inanışta sol kol önerilir, ancak bunun bilimsel bir dayanağı yoktur. Pratik öneri farklıdır: baskın olmayan kola takın, çünkü baskın kol çok daha fazla sürtünmeye maruz kalır ve taş daha hızlı matlaşır.

Takı yapımına başlamak istiyorsanız doğal taş takı yapımı rehberi malzeme ve teknik anlatıyor. Taş almadan önce gerçeklik testi rehberine bakmanızı öneririz.